سعدیا! چون تو کجا نادره گفتاری هست

سعدیا! چون تو کجا نادره گفتاری هست

امتـياز بزرگ بهـار در آن است که با وجود انتساب به مکـتب شعـر قديم توانست شعـر خود را با خواسته هاي ملت هـماهـنگ سازد و نداي خود را در مسائل روز و حوادثي که هـموطنان وي را دچار اضطراب و هـيجان ساخته بود، بلند کـند

ميرزا محـمد تـقي صبوري، متـخـلص به بـهار، در 18 آذرماه سال 1265 خورشيدي در مشـهـد مـتولد شد. هـنوز به سن 18 سالگـي نرسيده بود که پـدرش، ميرزا کاظم صبوري، ملک الشعـراي آستان قـدس رضوي، درگـذشت و به فرمان مظفرالدين شاه، لـقب ملک الشعـرايي پـدر به پسر واگـذار گـرديد.
بهـار تخـلص خود را از بهـار شيرواني دارد. اين شخـص از سخنوران به نام عـهـد ناصرالدين شاه است که در مشهـد به دوست خود صبوري، پـدر بهـار، وارد شد و در خانه وي درگـذشت.
بهـار ادبـيات فارسي را نخـست نزد پـدر آموخت. از هـفت سالگـي به سرودن شعـر آغاز کرد و چـند سال براي تـکـميل معـلومات فارسي و عـربي از محضر ميرزاعـبدالجواد اديب نيشابوري و سيدعـلي خان درگـزي استـفاده کرد و پس از آنکه صاحب شغـل دولتي و منصب ملک الشعـرايي شد، به تکـميل زبان عـربي پـرداخت و از راه مطالعـهً کـتب و مجـلات مصري بر اطلاعات خود افزود و با دنياي نو آشنايي يافت.
امتـياز بزرگ بهـار در آن است که با وجود انتساب به مکـتب شعـر قديم توانست شعـر خود را با خواسته هاي ملت هـماهـنگ سازد و نداي خود را در مسائل روز و حوادثي که هـموطنان وي را دچار اضطراب و هـيجان ساخته بود، بلند کـند. شعر زیر از بهار در وصف  و ستایش سعدی سروده شده است.

 


سعدیا! چون تو کجا نادره گفتاری هست؟

 

ملک الشعرای بهار

سعدیا! چون تو کجا نادره گفتاری هست؟
  یا چو شیرین سخنت نخل  شکرباری هست؟

یا چو بستان و گلستان تو گلزاری هست؟
  هیچم ار نیست، تمنای توام باری هست

  مشنو ای دوست! که غیر از تو مرا یاری هست
 یا شب و روز بجز فکر توام کاری هست »

لطف گفتار تو شد دام ره مرغ هوس
 به هوس بال زد و گشت گرفتار قفس

پایبند تو ندارد سر دمسازی کس
  موسی اینجا بنهد رخت به امید قبس

« به کمند سر زلفت نه من افتادم و بس
  که به هر حلقه‌ی زلف تو گرفتاری هست »

بی‌گلستان تو در دست بجز خاری نیست
  به ز گفتار تو بی‌شائبه گفتاری نیست

فارغ از جلوه‌ی حسنت در و دیواری نیست
  ای که در دار ادب غیر تو دیاری نیست!

« گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست
  در و دیوار گواهی بدهد کاری هست »

دل ز باغ سخنت ورد کرامت بوید
  پیرو مسلک تو راه سلامت پوید

دولت نام توحاشا که تمامت جوید
  که به گفتار تو دامان قیامت شوید

« هرکه عیبم کند از عشق و ملامت گوید
 تا ندیده است تو را، بر منش انکاری هست »

روز نبود که به وصف تو سخن سر نکنم
 شب نباشد که ثنای تو مکرر نکنم


منکر فضل تو را نهی ز منکر نکنم
 نزد اعمی صفت مهر منور نکنم


« صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم؟
  همه دانند که در صحبت گل خاری هست

هرکه را عشق نباشد، نتوان زنده شمرد
  وآن که جانش ز محبت اثری یافت، نمرد

تربت پارس، چو جان جسم تو در سینه فشرد
  لیک در خاک وطن آتش عشقت نفسرد

« باد، خاکی ز مقام تو بیاورد و ببرد
  آب هر طیب که در طبله‌ی عطاری هست »

سعدیا! نیست به کاشانه‌ی دل غیر تو کس
  تا نفس هست، به یاد توبرآریم نفس

ما بجز حشمت و جاه تو نداریم هوس
  ای دم گرم تو آتش زده در ناکس و کس!

« نه من خام طمع عشق تو می‌ورزم و بس
  که چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست »

کام جان پر شکر از شعر چو قند تو بود
  بیت معمور ادب طبع بلند تو بود

زنده جان بشر از حکمت و پند تو بود
  سعدیا! گردن جانها به کمند تو بود

« من چه در پای تو ریزم که پسند تو بود؟
 سر و جان را نتوان گفت که مقداری هست »

راستی دفتر سعدی به گلستان ماند
  طیباتش به گل و لاله و ریحان ماند

اوست پیغمبر و آن نامه به فرقان ماند
  وآن که او را کند انکار، به شیطان ماند

« عشق سعدی نه حدیثی است که پنهان ماند
  داستانی است که بر هر سر بازاری هست »